SİYASİ AHLAKIN KAYBI, DEVLETİN GELECEĞİ Demokratik teamülleri bir tarafa bırakarak, ahlaki değerlerin hiçe sayıldığı, her türlü yolsuzlu...
SİYASİ AHLAKIN KAYBI, DEVLETİN
GELECEĞİ
Demokratik teamülleri bir tarafa bırakarak, ahlaki
değerlerin hiçe sayıldığı, her türlü yolsuzluğun sistem içinde imkân bulduğu durumları
yadırgamaz duruma gelmişiz.
Devletin varlığı ve geleceği tartışılır duruma
getirmiş, terörle müzakere meclis çatısı altında yapılmakta iken; farklı siyasi
düşüncelerin birlik ve beraberlik içinde devletin geleceğini yeniden inşa
edecek siyasi bir atmosfere girmek zorunlu hale gelmiştir.
Partilerin muhtelif gerekçelerle etkisizleştirmek,
milletin destekledikleri aday ve partileri milleti hiçe sayarak, farklı siyasi
partilere transfer olabilmelerinin toplumda yarattığı belirsizlik ve
güvensizlik, devletin gücünü ve etkisini aşındırırken, geleceğimiz ile ilgili
endişeler dile getirilmektedir.
Türkiye'nin 1980–2026 dönemindeki siyasi ve ekonomik
gelişmeleri, devletin kurumsal yapısı ile siyasi yönetim anlayışı arasındaki
ilişkinin ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır.
1980 askerî müdahalesiyle başlayan anayasal ve siyasi
dönüşüm, 1990'lı yılların ekonomik ve siyasi istikrarsızlıkları, 2000'li
yılların ekonomik reformları ve özelleştirmeleri, 2017 sonrasındaki yönetim
sistemi değişikliği ve 2026'ya uzanan kurumsal tartışmalar, birbirinden
bağımsız değerlendirilemeyecek tarihsel süreçlerdir.
Bu süreçte Türkiye önemli ekonomik, teknolojik,
diplomatik ve askerî kazanımlar da elde etmiştir. Dolayısıyla ülkenin bütün
gelişimini başarısızlık veya çöküş şeklinde tanımlamak yerine, kazanımlarla
yapısal sorunları birlikte değerlendirmek gerekir.
Bununla birlikte siyasi ahlak, liyakat, hesap
verebilirlik, yargı bağımsızlığı, kamu kaynaklarının korunması ve demokratik
denetim konularında ortaya çıkan sorunlar, ülkenin geleceği açısından dikkatle
ele alınmalıdır.
Türkiye'nin karşı karşıya bulunduğu temel meselelerden
biri, siyasi iktidarların devletin kurumsal sürekliliğinden daha önemli hâle
gelmesi riskidir.
Devletin kurumları siyasi kadroların değişmesiyle
işlev değiştirmemeli, kamu hizmetleri kişisel sadakat ilişkilerine bağımlı
olmamalı ve kamu kaynakları belirli siyasi veya ekonomik çevrelerin çıkarlarına
göre yönetilmemelidir.
Siyasetin temel ölçüsü, iktidarda kalma süresi değil,
topluma sağladığı hizmet ve bıraktığı kurumsal miras olmalıdır.
Bu bakımdan iktidar kadar muhalefetin de sorumluluğu
bulunmaktadır. İktidar, kamu gücünü hukuka uygun kullanmakla; muhalefet ise
denetim, alternatif program ve demokratik temsil sorumluluğunu yerine
getirmekle yükümlüdür.
Türkiye'nin ihtiyacı, bir siyasi hareketin yerine
başka bir siyasi hareketin geçmesinden ibaret değildir. İhtiyaç duyulan şey,
siyasi partilerin üzerinde, milletin ortak menfaatlerini koruyan ve bütün
siyasi aktörleri aynı hukuk düzenine tabi kılan güçlü bir devlet anlayışıdır.
2070 Türkiye'si için bugünden sorulması gereken soru
şudur: Gelecek nesillere hangi siyasi kadroları, hangi ekonomik borçları
veya hangi geçici başarıları bırakacağız; yoksa hukukuna güvenilen, üretim gücü
yüksek, bilim ve teknoloji üreten, adaletli ve kurumsal kapasitesi güçlü bir
devlet mi bırakacağız?
Bu sorunun cevabı, bugünkü siyasi tercihlerden çok
daha geniş bir anlam taşımaktadır. Çünkü devlet, bir siyasi partinin veya
liderin değil, geçmişten geleceğe uzanan millet iradesinin ortak eseridir.
Siyasetin ahlakı, devletin karakteridir. Devletin
karakteri ise milletin geleceğini belirler.
Nesim Yalvarıcı
YORUMLAR