İSRAİLİN LÜBNAN VE SURİYEYE SALDIRILARININ STRATEJİK ANALİZİ(1) İsrail’in Lübnan ve Suriye’ye Saldırıları: Türkiye’yi Suriye’ye Çekme ve...
İSRAİLİN
LÜBNAN VE SURİYEYE SALDIRILARININ STRATEJİK ANALİZİ(1)
İsrail’in
Lübnan ve Suriye’ye Saldırıları: Türkiye’yi Suriye’ye Çekme ve Bölgesel Bir
Kuşatma İhtimali ve Türkiye, bölgesel bir çatışmanın içine çekilmek mi isteniyor?
3. Dünya savaşının başlaması ile ilgili tehlike
çanlarının çalmaya başladığı günümüzde; İsrail’in Lübnan ve Suriye’deki askerî
operasyonları, Türkiye’nin güneyindeki güvenlik ortamını doğrudan etkileyen
gelişmelerdir. Bu saldırılar; Suriye’nin toprak bütünlüğü, İran’ın bölgesel
nüfuzu, Hizbullah’ın askerî kapasitesi, Türkiye’nin sınır güvenliği ve Doğu
Akdeniz’deki güç dengeleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Sorunun özünde üç stratejik ihtimal bulunuyor: Türkiye’yi Suriye’de daha kapsamlı bir askerî müdahaleye
yöneltmek: İsrail’in Suriye’deki askerî faaliyetleri ile Türkiye’nin güvenlik
kaygıları arasında doğabilecek gerilimden yararlanılması.
Türkiye’yi aynı anda birden fazla güvenlik sorunuyla
karşı karşıya bırakmak: Suriye ve
Irak’taki gelişmelerin İran, Doğu Akdeniz ve Ege’deki sorunlarla birleşmesi.
Türkiye’nin bölgesel hareket alanını daraltmak: Ankara’nın askerî, diplomatik ve ekonomik
kaynaklarını farklı cephelere ayırmak zorunda kalması.
Bunlar stratejik açıdan incelenmeye değer ihtimallerdir.
Ancak önemli bir ayrım yapılmalıdır: Bir gelişmenin Türkiye’yi zor durumda
bırakması, o gelişmenin Türkiye’yi hedef alan ortak bir planın parçası olduğunu
tek başına kanıtlamaz. İsrail’in, Yunanistan’ın, Irak’ın ve İran’ın Türkiye’ye
karşı ortak askerî müdahale planı yürüttüğünü söylemek için doğrulanabilir
belgeler, resmî açıklamalar, operasyonel hazırlıklar veya güvenilir istihbarat
bulguları gerekir.
İsrail’in Suriye’ye saldırıları
Türkiye açısından ne anlama geliyor?
2026 gelişmeleri ve stratejik değerlendirme; İsrail’in
Suriye’deki askerî faaliyetlerini değerlendirirken üç temel hedef veya kaygı
alanı üzerinde durulabilir.
Suriye’de Türkiye’nin askerî ve
siyasi etkisinin sınırlandırılması; Reuters’ın 19 Ağustos 2026 tarihli haberine göre,
İsrail istihbarat teşkilatı Mossad’ın başkanı ile Suriye Dışişleri Bakanı
arasında yapılan görüşmede Türkiye’nin Suriye’deki askerî varlığı ve Şam
yönetimine sağladığı askerî destek ele alındı. Haberde ayrıca İsrail’in,
Türkiye’nin Suriye’de askerî tesis kurma ihtimaline karşı çıktığı ve bu konunun
Suriye’deki bir hava üssüne yönelik saldırıların öncesinde gündeme geldiği
bildirildi.
Bu gelişme, Türkiye ile İsrail arasındaki rekabetin
Suriye sahasında somutlaştığını gösteren önemli bir işarettir. Türkiye
açısından mesele yalnızca sınır güvenliği değildir. Suriye’de kurulacak yeni
siyasi ve askerî düzenin;
Türkiye’nin güney sınırındaki tehditleri azaltması, PKK/YPG
bağlantılı silahlı yapıların geleceğini etkilemesi, Türkiye’nin Suriye
yönetimiyle ilişkilerini belirlemesi, İsrail’in kuzeyindeki güvenlik düzenini
şekillendirmesi beklenmektedir.
Dolayısıyla İsrail, Türkiye’nin Suriye’deki etkisini
kendi güvenlik anlayışı bakımından sınırlamak isteyebilir. Ancak bu durum, tek
başına Türkiye’yi savaşa sokmak için tasarlanmış bir planın varlığını
kanıtlamaz.
Türkiye’yi askerî karşılık vermeye
zorlayabilecek gelişmeler; Bir ülkenin askerî tesislerine yapılan saldırılar, başka bir ülkenin askerî
personelini tehlikeye sokan operasyonlar veya müttefik bir yönetimin
savunulması, karşılık verme baskısı yaratabilir.
Reuters’ın Ağustos 2026 tarihli haberinde, Suriye’deki
bir hava üssüne yönelik İsrail saldırısının ardından ABD’nin Türkiye, İsrail ve
Suriye arasında çatışmasızlık ve askerî koordinasyon mekanizması oluşturmak
için çalıştığı bildirildi.
Bu gelişme iki yönlü okunmalıdır: Tırmanma riski:
Türkiye’nin askerî varlığı ile İsrail’in saldırıları aynı coğrafyada karşı
karşıya gelirse yanlış hesaplama veya doğrudan çatışma ihtimali doğabilir. Çatışmayı
önleme çabası: Taraflar arasında koordinasyon mekanizması kurulması, en azından
bazı aktörlerin doğrudan çatışmayı önlemeye çalıştığını gösterir.
Bu nedenle Türkiye’yi Suriye’de çatışmaya çekme
ihtimali incelenirken yalnızca saldırılara değil, saldırıların ardından
yürütülen diplomatik temaslara da bakılmalıdır.
Lübnan cephesinin Türkiye üzerindeki
dolaylı etkileri; İsrail ile
Hizbullah arasındaki çatışma, Lübnan’ın güvenliğiyle sınırlı kalmayabilir.
Suriye üzerinden geçen silah ve lojistik güzergâhlarının değişmesi, mülteci
hareketleri, sınır güvenliği ve İran’ın bölgesel faaliyetleri Türkiye’yi de
etkileyebilir.
Reuters’ın 15 Ekim 2026 tarihli haberinde Hizbullah’ın
Lübnan’da ele geçirilen patlayıcılarla ilgili açıklaması ve İsrail ile süren
çatışmanın yarattığı güvenlik sorunları ele alındı.
Bununla birlikte Lübnan’daki çatışmanın Türkiye’ye
karşı açılacak bir cepheye dönüşeceği sonucu otomatik olarak çıkarılamaz. Böyle
bir değerlendirme, tarafların askerî hazırlıkları ve somut siyasi kararlarıyla
desteklenmelidir. (DEVAM EDECEK…)
NESİM YALVARICI
YORUMLAR