ÇEYREK ASIRLIK AKP İKTİDARINDA TÜRKİYE NE KAYBETTİ?(3)

  ÇEYREK ASIRLIK AKP İKTİDARINDA TÜRKİYE NE KAYBETTİ?(3) AHLAK VE KAMU YÖNETİMİ Bir devletin ekonomik gücü ile ahlaki kapasitesi arasınd...

 

ÇEYREK ASIRLIK AKP İKTİDARINDA TÜRKİYE NE KAYBETTİ?(3)

AHLAK VE KAMU YÖNETİMİ

Bir devletin ekonomik gücü ile ahlaki kapasitesi arasında doğrudan ilişki vardır. Rüşvet, irtikap, zimmet, nepotizm, kayırmacılık ve kamu kaynaklarının siyasi sadakat karşılığında dağıtıldığı algısı güçlendiğinde yalnızca kamu bütçesi zarar görmez. Devlete duyulan güven de zarar görür. Bu nedenle yolsuzlukla mücadele yalnızca adli bir mesele değildir. Aynı zamanda: ekonomik kalkınma + sosyal adalet + devlet meşruiyeti + milli birlik meselesidir.

Freedom House da Türkiye'de yolsuzlukla mücadele mekanizmalarının etkisizliği ve siyasi etkiden bağımsız olmaması konusunda ciddi sorunlara dikkat çekmektedir.

EĞİTİMDE KAYIP: GELECEĞİN İNSAN KAYNAĞI

Türkiye'nin en ağır kayıplarından biri belki de eğitim alanındadır. Çünkü ekonomik kriz düzeltilebilir. Bir merkez bankası politikası değiştirilebilir. Bir hükümet değişebilir. Bir bütçe yeniden yapılabilir. Fakat bir kuşağın kaybedilen eğitim yılları kolayca geri getirilemez.

Eğitim sisteminin sık sık değişmesi; öğretmenlerin motivasyonunu, öğrencilerin gelecek planlarını, üniversiteye hazırlık sistemini, mesleki eğitimi, bilimsel araştırmayı olumsuz etkileyebilir. Uzun vadede bunun sonucu nitelikli insan gücü kaybıdır. Nitelikli gençlerin yurtdışına yönelmesi de bu kaybın başka bir boyutudur.

MİLLİ BÜTÜNLÜKTE AŞINMA

Türkiye'nin en önemli stratejik varlığı yalnızca toprakları değildir. Milli kimlik ve ortak vatandaşlık bilinci de stratejik varlıktır. Türk, Kürt, Alevi, Sünni, muhafazakâr, seküler, milliyetçi, sosyal demokrat veya farklı kimliklere sahip vatandaşların ortak paydası: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığıdır. Siyaset bu farklılıkları sürekli seçim malzemesine dönüştürdüğünde toplumun ortak zemini zayıflayabilir. Devletin görevi kimlikleri birbirine karşı kullanmak değil, hukuk önünde eşit vatandaşlık temelinde birleştirmektir.

YEREL YÖNETİMLER: SEÇMEN İRADESİ VE KAYYUM SORUNU

Yerel yönetimler konusunda Türkiye'deki tartışmanın merkezinde iki farklı ilke bulunmaktadır: terörle mücadele ve kamu güvenliği ile seçilmiş belediye başkanlarının demokratik meşruiyeti. Özellikle Kürt siyasi hareketinin etkili olduğu belediyelerde kayyum uygulamaları uzun süredir tartışılmaktadır.

Bunun yanında 2024 yerel seçimleri sonrasında CHP'li belediyelere yönelik operasyonlar ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması da Türkiye'de yerel demokratik temsil tartışmasını uluslararası gündeme taşımıştır. Human Rights Watch, 2025'te muhalefet belediye başkanlarına yönelik soruşturmaların siyasi çoğulculuk açısından ciddi kaygılar yarattığını belirtmektedir.

Buradaki temel demokratik ilke şudur: Seçimle gelen yönetici suç işlediyse bağımsız mahkeme tarafından yargılanmalıdır; fakat seçmenin siyasi iradesinin idari yollarla sürekli olarak etkisizleştirilmesi demokratik meşruiyeti aşındırır.

Bu nedenle Türkiye'nin geleceğinde kayyum sisteminin açık, dar ve yargısal denetime tabi istisnai bir mekanizma haline getirilmesi önemlidir.

DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ

Devletin en büyük gücü, kendisini eleştiren vatandaşından korkmamasıdır. Eleştiren gazeteci, eleştiren akademisyen, eleştiren yazar, eleştiren siyasetçi devletin düşmanı değildir. Türkiye'de ifade özgürlüğü konusunda son yıllarda ciddi uluslararası eleştiriler bulunmaktadır. Human Rights Watch, gazeteciler, sosyal medya kullanıcıları ve siyasi eleştiriler nedeniyle soruşturma ve kovuşturmaların sürdüğünü; Freedom House ise Türkiye'yi internet özgürlüğü bakımından “Not Free” kategorisinde değerlendirdiğini bildirmektedir.

Bir ülkede insanlar düşüncelerini açıklamaktan korkmaya başladığında iki şey ortaya çıkar: Kamusal tartışma ölür. Devlet doğru bilgiyi alamaz. Çünkü yöneticilere yalnızca iyi haber ulaşmaya başladığında devletin karar mekanizması gerçeklikten kopar.

ULUSLARARASI PRESTİJ KAYBI

Türkiye'nin uluslararası prestiji yalnızca askeri gücüyle belirlenmez. Bir ülkenin itibarı; ekonomi -hukuk –demokrasi- insan hakları –diplomasi- savunma gücü -kültürel etki- güvenilirlik bileşkesidir.

AİHM kararlarının uygulanması konusundaki sorunlar, Türkiye'nin Avrupa hukuk sistemiyle ilişkilerinde ciddi tartışmalar yaratmıştır. 2025 tarihli bir insan hakları kuruluşları ortak değerlendirmesinde Türkiye'nin çok sayıda AİHM kararını uygulamaması ve hukuk devleti standartlarındaki gerileme eleştirilmiştir.  Dolayısıyla uluslararası prestij yalnızca Cumhurbaşkanının başka devlet liderleriyle görüşmesiyle ölçülemez.

Asıl prestij: “Türkiye verdiği sözü tutar, hukukunu uygular, vatandaşının hakkını korur ve kurumları kişilere göre değişmez.” algısının oluşmasıdır.

AZERBAYCAN VE PAKİSTAN: DİPLOMATİK RİSKLER

Azerbaycan ve Pakistan konusunda daha dikkatli bir ifade kullanmak gerekir. Bu iki ülkenin Türkiye ile ilişkileri tarihsel olarak güçlüdür ve Türkiye'nin Bakü ve İslamabad'la stratejik ilişkileri bulunmaktadır. Dolayısıyla “can dostlarımızı kaybettik” şeklindeki kesin ifade, mevcut ilişkilerin tamamını yansıtmayabilir.

Ancak Türkiye'nin dış politikasında dönemsel diplomatik gerilimler veya güven kaybı yaşanıp yaşanmadığı ayrı bir sorudur.

Burada asıl mesele: Türkiye'nin dost ülkelerle ilişkilerinde öngörülebilir, kurumsal ve uzun vadeli bir diplomasi oluşturup oluşturamadığıdır.

Devletlerarası ilişkiler kişisel dostluklarla değil; kurumlar,çıkarlar, karşılıklı güven, uzun vadeli strateji üzerinden sürdürülebilir.

BÜTÜN KAYIPLARIN ORTAK NOKTASI: GÜVEN

Bütün bu başlıkları bir araya getirdiğimizde ortaya tek bir kavram çıkmaktadır: GÜVEN KAYBI; Ekonomide: Paraya güven azalır. Hukukta: Adalete güven azalır. Siyasette: Seçim sonucunun yönetime yansıyacağına güven azalır. Eğitimde: Geleceğe güven azalır. Dış politikada: Türkiye'nin öngörülebilirliğine güven tartışılır. Devlette: Kurumların tarafsızlığına güven azalır. Toplumda: Birbirimize güven azalır. İşte asıl tehlike budur.(DEVAM EDECEK…)

NESİM YALVARICI

 

 

YORUMLAR

Ad

Makale,131,Şiir,12,
ltr
item
Nesim Yalvarıcı Blog: ÇEYREK ASIRLIK AKP İKTİDARINDA TÜRKİYE NE KAYBETTİ?(3)
ÇEYREK ASIRLIK AKP İKTİDARINDA TÜRKİYE NE KAYBETTİ?(3)
Nesim Yalvarıcı Blog
https://www.nesimyalvarici.com/2026/10/ceyrek-asirlik-akp-iktidarinda-turkiye_01228486947.html
https://www.nesimyalvarici.com/
https://www.nesimyalvarici.com/
https://www.nesimyalvarici.com/2026/10/ceyrek-asirlik-akp-iktidarinda-turkiye_01228486947.html
true
4680738629484459283
UTF-8
Tüm Yazılar Görüntülendi Hiç yazı bulunamadı TÜMÜNÜ GÖSTER Devamını oku Cevapla Cevabı iptal et Sil Yazar: Anasayfa SAYFALAR GÖNDERİLER Hepsini gör SİZİN İÇİN TAVSİYE EDİLEN ETİKET ARŞİV SEARCH TÜM GÖNDERİLER İsteğinizle eşleşen bir yayın bulunamadı Anasayfaya Dön Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Paz Pzt Sal Çar Per Cum Cmt Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Oca Şub Mar Nis Mayıs Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara şimdi 1 dakika önce $$1$$ minutes ago 1 saat önce $$1$$ hours ago Dün $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago 5 haftadan daha önce Takipçiler Takip et BU PREMIUM İÇERİK KİLİTLENDİ ADIM 1: Bir sosyal ağda paylaşın 2. ADIM: Sosyal ağınızdaki bağlantıyı tıklayın Tüm Kodu Kopyala Tüm Kodu Seç Tüm kodlar panonuza kopyalandı Kodlar / metinler kopyalanamıyor, lütfen kopyalamak için [CTRL] + [C] (veya Mac ile CMD + C) tuşlarına basın İçerik Tablosu