ÇEYREK ASIRLIK AKP İKTİDARINDA TÜRKİYE NE KAYBETTİ?(1)

  ÇEYREK ASIRLIK AKP İKTİDARINDA TÜRKİYE NE KAYBETTİ?(1) Devlet, Millet, Ahlak, Ekonomi, Hukuk ve Uluslararası İtibar Üzerinden Bir Kayıpl...

 

ÇEYREK ASIRLIK AKP İKTİDARINDA TÜRKİYE NE KAYBETTİ?(1)

Devlet, Millet, Ahlak, Ekonomi, Hukuk ve Uluslararası İtibar Üzerinden Bir Kayıplar Analizi

2002'den bu yana Türkiye siyasetinin merkezinde bulunan Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), iktidarının ilk dönemlerinde ekonomik istikrar, demokratikleşme, vesayetle mücadele, Avrupa Birliği'ne üyelik ve muhafazakâr toplum kesimlerinin siyasal temsilini güçlendirme iddialarıyla geniş bir toplumsal destek oluşturmuştur. Ancak yaklaşık çeyrek asırlık iktidarın değerlendirilmesi yalnızca seçim başarıları veya iktidarın kendi icraat söylemi üzerinden yapılamaz.

Asıl soru şudur: Türkiye bu dönemde ne kazandı ve ne kaybetti?

Bu sorunun cevabı yalnızca büyüme, enflasyon veya kişi başına gelir üzerinden aranamaz. Çünkü devletler yalnızca ekonomik kuruluşlar değildir. Devlet; hukuk, adalet, ahlak, güvenlik, eğitim, kurumlar, diplomasi, milli bütünlük, toplumsal güven ve uluslararası itibarın birlikte oluşturduğu bir bütündür.

Bu açıdan bakıldığında Türkiye'nin son çeyrek asrında ortaya çıkan temel problem, yalnızca bir iktidarın başarısızlıkları değildir. Daha derin mesele, siyasi iktidar ile devlet kurumlarının birbirinden ayrılması gereken sınırların aşınmasıdır.

İNANÇ ÜZERİNDEN SİYASETİN DOĞURDUĞU AHLAKİ ÇELİŞKİ

AKP'nin en güçlü siyasal dayanaklarından biri muhafazakâr ve dindar toplum kesimlerinin temsil edilmesi olmuştur. Bu nedenle iktidarın değerlendirilmesinde ekonomik veya siyasi performans kadar ahlaki tutarlılık da önem taşımaktadır.

Çünkü siyaset dini değerleri referans alıyorsa, vatandaşın doğal olarak şu soruyu sorma hakkı vardır: İktidarın ekonomik ve siyasi uygulamaları savunduğu ahlaki ilkelerle ne kadar uyumludur?

Faiz konusunda yıllarca güçlü söylemler geliştirilmesine rağmen Türkiye ekonomisinin uzun dönemli finansman yapısı faiz mekanizmasından kopmamıştır. Aynı şekilde toplumda zina, aile yapısı, tüketim ahlakı, israf, kul hakkı, adalet ve yolsuzluk gibi konularda yüksek ahlaki standartlar savunulurken kamu yönetiminde şeffaflık, hesap verebilirlik ve kamu kaynaklarının adil kullanımı tartışmaları devam etmiştir.

Buradaki temel mesele belirli bir dini hükmün siyasi tartışmaya taşınması değil, ahlaki ilkelerin iktidarın bütün uygulamalarında aynı ölçüyle uygulanıp uygulanmadığıdır.

Dindar kimlik üzerinden siyaset yapan bir iktidarın en büyük sınavı şudur: Dini değerleri seçim dönemlerinde söylem olarak kullanmak mı, yoksa devlet yönetiminde adalet, emanete riayet, kul hakkı, israfla mücadele ve liyakat ilkelerine dönüştürmek mi? Dolayısıyla sorun yalnızca faiz değildir. Daha geniş anlamıyla ahlaki tutarlılık kaybıdır.

DEVLETİN OMURGASI: KURUMLARIN AŞINMASI

Modern devletin gücü yalnızca Cumhurbaşkanlığı makamından veya hükümetten gelmez. Devletin gerçek gücü;  ordu, yargı, bürokrasi, üniversite, diplomasi, mali kurumlar, eğitim sistemi, yerel yönetimler, hukuk düzeni gibi kurumların birbirini dengelemesinden doğar.

Son yıllarda Türkiye hakkında uluslararası kuruluşların en yoğun eleştirilerinden biri, özellikle yargı bağımsızlığı, kuvvetler ayrılığı, ifade özgürlüğü ve siyasi rekabet alanlarındaki gerilemedir.

Freedom House, Türkiye'de yürütmenin devlet kurumları üzerindeki etkisinin arttığını, yargı bağımsızlığının ciddi biçimde zedelendiğini ve siyasi muhalefetin çeşitli hukuki ve idari araçlarla baskı altında kaldığını değerlendirmektedir.

Human Rights Watch da 2025 gelişmelerini değerlendirirken siyasi muhalefete yönelik davalar, belediye başkanlarının görevden alınması, ifade özgürlüğü ve AİHM kararlarına uyum sorunlarına dikkat çekmektedir.

Buradaki tehlike şudur: Hükümet değişebilir; fakat devlet kurumları kalmalıdır. Eğer devlet kurumları hükümetlerden bağımsız hareket edemez hale gelirse, iktidar değiştiğinde yalnızca hükümet değil, devlet yönetiminin tamamı yeniden inşa edilmek zorunda kalabilir. Bu da devlet kapasitesinin zayıflamasına yol açar.(DEVAM EDECEK…)

NESİM YALVARICI

 

 

 

YORUMLAR

Ad

Makale,131,Şiir,12,
ltr
item
Nesim Yalvarıcı Blog: ÇEYREK ASIRLIK AKP İKTİDARINDA TÜRKİYE NE KAYBETTİ?(1)
ÇEYREK ASIRLIK AKP İKTİDARINDA TÜRKİYE NE KAYBETTİ?(1)
Nesim Yalvarıcı Blog
https://www.nesimyalvarici.com/2026/10/ceyrek-asirlik-akp-iktidarinda-turkiye.html
https://www.nesimyalvarici.com/
https://www.nesimyalvarici.com/
https://www.nesimyalvarici.com/2026/10/ceyrek-asirlik-akp-iktidarinda-turkiye.html
true
4680738629484459283
UTF-8
Tüm Yazılar Görüntülendi Hiç yazı bulunamadı TÜMÜNÜ GÖSTER Devamını oku Cevapla Cevabı iptal et Sil Yazar: Anasayfa SAYFALAR GÖNDERİLER Hepsini gör SİZİN İÇİN TAVSİYE EDİLEN ETİKET ARŞİV SEARCH TÜM GÖNDERİLER İsteğinizle eşleşen bir yayın bulunamadı Anasayfaya Dön Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Paz Pzt Sal Çar Per Cum Cmt Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Oca Şub Mar Nis Mayıs Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara şimdi 1 dakika önce $$1$$ minutes ago 1 saat önce $$1$$ hours ago Dün $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago 5 haftadan daha önce Takipçiler Takip et BU PREMIUM İÇERİK KİLİTLENDİ ADIM 1: Bir sosyal ağda paylaşın 2. ADIM: Sosyal ağınızdaki bağlantıyı tıklayın Tüm Kodu Kopyala Tüm Kodu Seç Tüm kodlar panonuza kopyalandı Kodlar / metinler kopyalanamıyor, lütfen kopyalamak için [CTRL] + [C] (veya Mac ile CMD + C) tuşlarına basın İçerik Tablosu