Bu savaş tek bir yöne değil, birkaç paralel hatta doğru eviriliyor. Kısa ve net söyleyeyim, Bu artık “hızlı bir savaş” değil, kontrollü ama ...
Bu savaş tek bir yöne değil, birkaç paralel hatta doğru eviriliyor. Kısa ve net söyleyeyim, Bu artık “hızlı bir savaş” değil, kontrollü ama uzun sürebilecek bir yıpratma savaşı haline giriyor.
Mevcut gidişat, stratejik olarak analiz edildiğinde; Savaşın karakteri değişti: “rejim devirmeden yıpratma” ABD ve İsrail başlangıçta, rejim değişikliği, nükleer programın tamamen yok edilmesi, İran’ın bölgesel etkisinin kırılması
hedefleriyle başladı, Ancak bugün: İran rejimi çökmedi, yerine daha sert kadrolar geldi. Bu yüzden savaş artık: “rejimi devirmek”, “rejimi zayıflatıp kontrol altına almak”.
Askeri tabloya bakıldığında, iki taraf da tam kazanamıyor ABD–İsrail tarafı: İran’ın füze kapasitesini ciddi azalttı, hava/deniz gücünü büyük ölçüde felç etti. İran tarafı: hala: füze atabiliyor, Körfez’de tehdit oluşturabiliyor, vekil güçlerini kullanıyor. Sonuç, Asimetrik denge oluştu (klasik galibiyet yok)
Savaş bölgeselleşti (en kritik eşik) Bu artık sadece İran–İsrail savaşı değil, Körfez ülkeleri hedef oldu. ABD üsleri vuruluyor, deniz ticareti tehdit altında Özellikle: Hürmüz Boğazı krizi, küresel ekonomi riski, petrol ve lojistik hatlar sarsılıyor. Bu evre: “Bölgesel savaş” eşiği geçildi, ama “dünya savaşı” değil.
Yeni evre: ekonomik ve altyapı savaşı; En tehlikeli gelişme bu. ABD; elektrik şebekesi, köprüler, enerji altyapısı hedef alınabilir diyor. Bu şu anlama gelir: Savaş askeri olmaktan çıkıp toplumun tamamını hedef alan bir aşamaya geçiyor. Bu, genelde: savaşın uzayacağını sertleşeceğini gösterir.
Diplomasi var ama gerçekçi değil, ABD: “anlaşma olabilir” diyor, İran: ağır şartlar öne sürüyor, Avrupa: umut düşük, Bu şu an: “müzakere sinyali, zaman kazanma”
Bundan sonra üç olası senaryo; Kontrollü yıpratma savaşı (en olası); Aylar sürebilir, düşük yoğunluk, aralıklı büyük saldırılar, taraflar tam savaştan kaçınır, Şu an gidilen yön bu.
Büyük bölgesel patlama; Hizbullah tam girer, Körfez ülkeleri çekilir, ABD kara unsuru devreye girer. Bu olursa: Savaş “Orta Doğu savaşı”na dönüşür
Ani anlaşma (düşük ihtimal); İran kısmi geri adım, ABD operasyonu durdurur, Ama mevcut sertleşme bunu zorlaştırıyor.
Stratejik bir okuma ile değerlendirildiğinde; Bu savaş şu yöne eviriliyor: Kısa süreli bir zafer savaşı değil, uzun süreli, kontrollü, ekonomik ve askeri yıpratma savaşı ve en kritik gerçek: Hiçbir taraf hızlı kazanamayacak, ama herkes zarar görecek.
Nesim Yalvarıcı
YORUMLAR