İran–ABD–İsrail ekseninde ortaya çıkabilecek bir savaş senaryosunda Kürt silahlı örgütlerinin tavrı tek bir çizgide değil, bulundukları ülke...
İran–ABD–İsrail ekseninde ortaya çıkabilecek bir savaş senaryosunda Kürt silahlı örgütlerinin tavrı tek bir çizgide değil, bulundukları ülkeye, örgütsel çıkarlarına ve dış destek ilişkilerine göre değişir. Bu nedenle konuyu dört ana aktör üzerinden değerlendirmek gerekir.
PKK ve Türkiye hattı; PKK’nın İran–ABD–İsrail savaşında doğrudan cephe tarafı olması çok düşük ihtimaldir. Ancak stratejik davranışları şu şekilde olabilir:
Muhtemel tavır: Bekle–gör politikası: Büyük güçler arasında net saf tutmaktan kaçınma. Türkiye’ye odaklanma: Bölgesel savaş ortamını Türkiye’ye karşı siyasi ve propaganda fırsatına çevirmeye çalışma. İran ile çatışmaktan kaçınma: PKK zaman zaman İran’la dolaylı gerilim yaşasa da doğrudan çatışma örgütün çıkarına değildir.
Stratejik HEDEF; Bölgesel kaos ortamında özerk alanlarını korumak ve genişletmek.
PJAK (İran Kürt hareketi); PJAK, İran içindeki Kürt silahlı yapılanmasıdır ve PKK ile ideolojik olarak bağlantılıdır. Olası tutum: İran zayıflarsa ayaklanma veya yoğunlaşmış saldırılar gündeme gelebilir. Ancak ABD veya İsrail adına açık şekilde savaşmak örgüt açısından siyasi risk oluşturur. Gerçekçi strateji: İran’ın askeri kapasitesi zayıflarsa yerel kontrol alanları oluşturma.
SDG; Suriye’deki Kürt yapıları ABD ile askeri ortaklık yürütmektedir. Olası tavır: ABD’nin bölgesel stratejisi ile uyumlu davranma. İran yanlısı milislerle dolaylı gerilim yaşama. Ancak İsrail için doğrudan savaşma gibi bir senaryo beklenmez. Ana öncelik: Kuzeydoğu Suriye’deki özerk yönetimi korumak.
K DP ve Irak Kürtleri; Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) silahlı bir örgüt değil, yarı devlet yapısıdır. Muhtemel tavır: Tarafsız kalmaya çalışma, ABD ile stratejik ilişkiyi koruma, İran’la doğrudan çatışmadan kaçınmak. Çünkü bölge İran, Türkiye ve ABD arasında hassas bir denge içindedir.
Stratejik tablo; Büyük bir İran–ABD–İsrail savaşı çıkarsa Kürt örgütlerinin ortak davranış kalıpları muhtemelen şu olur: Doğrudan cephe savaşına girmemek, Bölgesel boşluklardan faydalanmak, Özerklik alanlarını genişletmeye çalışmak, ABD ile ilişkileri tamamen koparmamak, İran’ı tamamen karşılarına almamak Yani çoğu aktör “fırsatçı tarafsızlık” diyebileceğimiz bir strateji izleyebilir.
NESİM YALVARICI
YORUMLAR