Türk devleti, devlet geleneği var olan bir milletin devletidir. Devlet bütün meseleleri soğukkanlılıkla yürütmek durumundadır. Bu itib...
Türk devleti,
devlet geleneği var olan bir milletin devletidir. Devlet bütün meseleleri
soğukkanlılıkla yürütmek durumundadır. Bu itibarla uzun bir zaman dilimi içinde
yaşanan terör olayını da, sağduyu ve sabırla muhakeme ederek isabetli
politikaları hayata geçirmek sureti ile üstesinden gelmelidir.
“Terörsüz Türkiye” söylemi, özellikle PKK kaynaklı
silahlı çatışma döngüsünün ve bağlantılı güvenlik risklerinin kalıcı biçimde
sonlandırılmasını hedefleyen, güvenlik–siyaset–sosyoekonomik bütünleşme eksenli
bir devlet stratejisini ifade eder. Bu çerçevede stratejik anlamı beş ana
düzlemde okunabilir:
Devlet Egemenliği ve İç Güvenlik; Silahlı örgüt kapasitesinin
tasfiyesi, Sınır güvenliğinin güçlendirilmesi (Irak/Suriye hattı),Kırsal
alanların ve şehirlerin güvenlik riskinden arındırılması. Terör örgütünün
hedefleri doğrultusunda, şehir yapılanması apsamında görevlendirilmiş KCK
mensupları, sahip oldukları konforu elbette bırakmak istemeyeceklerdir. Bu
itibarla devlet bu kişilerin deşifre edilerek etkilerini sonlandırmalıdır.
Siyasal Bütünleşme ve Meşruiyet; Şiddet dışı siyasal temsil
kanallarının güçlenmesi, Demokratik meşruiyetin silahlı yapıların
gölgesinden kurtarılması, Etnik aidiyet–eşit vatandaşlık dengesinin
kurumsal zemine oturtulması.
Ekonomik ve Bölgesel Kalkınma; Güvenlik maliyetlerinin azalması,
Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da yatırım ikliminin iyileşmesi, Göç–işsizlik–yoksulluk
sarmalının kırılması.
Dış Politika ve Jeopolitik Konum; Türkiye’nin Irak ve Suriye
sahasındaki hareket alanının genişlemesi, NATO ve AB bağlamında güvenlik
işbirliğinin güçlenmesi, Bölgesel güç projeksiyonunun maliyetinin
düşmesi.
Toplumsal Psikoloji ve Kimlik İnşası;
Travma tik
hafızanın onarılması, “Güvenlik devleti” algısından “hukuk devleti”
algısına geçiş, Uzun vadede toplumsal barış kültürünün inşası.
Başarı; silahlı kapasitenin kalıcı tasfiyesi, örgütsel
dağılma ve toplumsal destek tabanının çözülmesiyle ölçülür. Bu durumda atılması
gereken adımlar:
Güvenlikten Normalleşmeye Geçiş
Planı, Kademeli
askerî yoğunluk azaltımı, Yerel kolluk kapasitesinin güçlendirilmesi,
İstihbarat–önleyici güvenlik modeline geçiş.
Sosyoekonomik Sıçrama Programı; Bölgesel kalkınma ajanslarının
güçlendirilmesi, Tarım, enerji ve sınır ticaretinin teşviki, Genç
istihdamına yönelik özel teşvik paketleri.
Demokratik Reformların Kurumsallaşması;
Yerel
yönetimlerin mali kapasitesinin artırılması, Sivil toplumun
güçlendirilmesi, Şeffaflık ve hukuk güvencesinin artırılması.
Toplumsal Onarım Mekanizmaları; Mağduriyet dosyalarının hukuki
çerçevede ele alınması, Psikososyal destek programları, Ortak
hafıza çalışmaları. Başarı sonrası “rehavet” en büyük risktir. Güvenlik
boşluğu oluşmamalıdır.
Başarısızlık; çatışmanın yeniden yoğunlaşması, sınır
ötesi alanlarda örgütsel konsolidasyon ve şehir yapılanmalarının canlanması ile
ortaya çıkar. Bilinmelidir ki; PKK’nın varlığı, DEM ve türevi partilerin
siyaset yapabilmelerinin tek teminatıdır. Bölge halkına siyaseten
söyleyebilecekleri yegâne husus, enik mesajlardır. Bu durumda vatandaşın
ihtiyaçlarının karşılanmasına dönük itirazlarda ise, PKK’yı “aba altından sopa”
gibi kullandıklarıdır. PKK’nın devreden çıkmasını DEM ve türevi yapılanmalar
istemezler. Yani başarısızlık ihtimali başarıya göre daha fazladır. KCK şehir
yapılanması ortadan kaldırılmadığı sürece, “Terörsüz Türkiye “ projesi başarıya
ulaşması kabil değildir.
Güvenlik Stratejisinin Revizyonu; Hibrit güvenlik modeli (askerî +
siber + finansal takip), Sınır ötesi alanlarda kalıcı denetim, Finansman
ağlarının uluslararası düzeyde kesilmesi.
Siyasi Alanın Yeniden Tanımlanması; Şiddet–siyaset ayrımının
netleştirilmesi, Demokratik temsil kanallarının açık tutulması, Hukuk
devleti ilkesinden taviz verilmemesi.
Uluslararası Diplomasi Hamlesi; Irak merkezi yönetimi ve bölgesel
aktörlerle koordinasyon, ABD–AB güvenlik diyaloglarının artırılması, Suriye
sahasında çok taraflı güvenlik mekanizmaları.
Radikalleşme Önleme Stratejisi; Gençlik politikaları, Dijital
propaganda ile mücadele, Yerel kanaat önderleri ile işbirliği.
Stratejik
Kırılma Noktası ;“Terörsüz
Türkiye” bir güvenlik projesinden ziyade bir devlet yeniden dengeleme
projesidir. Eğer
yalnızca askerî başarıya indirgenirse sürdürülebilir olmaz. Eğer yalnızca
siyasal açılım perspektifine indirgenirse güvenlik riski doğurur. Başarı; Güvenlik, Hukuk,
Kalkınma, Psikolojik onarım dengesinin eşzamanlı kurulmasına bağlıdır.
Nesim Yalvarıcı
YORUMLAR