Bu strateji, bir devletin güvenlik tehditlerini kendi sınırları içine girmeden önce , yani kaynağında tespit edip sınır ötesinde etkisi...
Bu strateji,
bir devletin güvenlik tehditlerini kendi sınırları içine girmeden önce,
yani kaynağında tespit edip sınır ötesinde etkisizleştirmeyi
hedefleyen savunma doktrinidir.
Başka bir
ifadeyle: “Savunmayı kendi sınırından değil, tehditlerin doğduğu yerden
başlatmak.”
Modern
devletlerin, özellikle terörle mücadele eden veya istikrarsız bölgelerle komşu
ülkelerin sıkça kullandığı bir stratejidir.
Stratejinin temel mantığı;
Tehditleri kaynağında kurutmak;
Terör
örgütleri, kaçakçılık hatları, yasa dışı silahlı gruplar sınır içine girmeden
önce durdurulur.
Tehditlerin
sınır içine girmesi durumunda maliyet, risk ve toplumsal etki çok daha yüksek
olur.
Sınır
ötesinde tampon güvenlik alanları oluşturmak;
Devlet,
kendi sınır çizgisini fiilen “dışarıda” güvence altına alır.
Suriye,
Irak, Afganistan gibi çatışma bölgelerine komşu ülkeler bu modeli yoğun
kullanır.
Askeri riske
azami güvenlik sağlamak;
Askeri güç,
istihbarat ve yerel ortaklarla koordinasyon sayesinde tehditler erken aşamada
bastırılır.
Stratejinin
ana unsurları; Askeri unsur ve sınır ötesi operasyonlar
Hava
harekâtları
Nokta
operasyonlar
Sınır
hattına yakın “güvenli bölgeler”
Komando ve
özel kuvvet baskınları
Amaç: Tehdit
unsurlarını imha etmek, komuta-kontrol yapılarını dağıtmak, sınır içindeki
eylem kapasitesini yok etmek.
İstihbarat unsuru;
Tehdit
unsurlarının hareketliliğinin izlenmesi
Yerel
unsurlarla istihbarat paylaşımı
Sinyal
(SIGINT), görüntü (IMINT) ve insan istihbaratı (HUMINT) ile hedef doğrulama
Bu, sınır
ötesi müdahalelerin “nokta atışı” olmasını sağlar.
Diplomatik unsur;
Komşu
ülkelerle ortak operasyon anlaşmaları
Askerî üs
kullanımı, hava sahası izni
Uluslararası
meşruiyet oluşturma (BM ilkeleri çerçevesinde “meşru müdafaa” gerekçesi)
Yerel ortaklar ve bölgesel istikrar
Bazı
stratejilerde yerel güvenlik güçleri desteklenir.
Tehdit
örgütlerinin halk desteği azaltılır.
Sınır
hattındaki yerleşim alanlarında asayiş gücü oluşturmak, yerel milisleri eğitmek
vb. Stratejinin hedefleri; terör örgütlerinin sınır içine sızmasını engellemek,
Düşman unsurların lojistik, eğitim, mühimmat hatlarını kesmek, Sınır hattında
kalıcı güvenlik sağlamak, Sivil kayıpları ve ekonomik zararları azaltmak,
maliyeti düşük, etkisi yüksek güvenlik kontrolü kurmak Avantajları;
Tehdit sınır
içine girmeden etkisizleştirilir.
Sınır
şehirlerinin güvenliği artar.
Askerî ve
ekonomik maliyet uzun vadede azalır.
Stratejik
caydırıcılık sağlar.
Devletin
“aktif savunma” kapasitesi güçlenir.
Zorlukları ve riskler;
Diplomatik
gerilimlere yol açabilir.
Sınır
ötesinde uzun süreli askeri varlık gerektirebilir.
Yerel
gruplarla ilişkilerin yönetilmesi zordur.
Operasyon
alanındaki istikrarsızlık kontrolü zorlaştırır.
Sonuç
olarak; Sınırları sınır ötesinden koruma stratejisi, modern güvenlik
anlayışının temel prensiplerindendir.
Devletlerin tehditleri “bekleyip karşılamak” yerine, kaynağında bastırmayı
hedefleyen proaktif bir savunma yaklaşımıdır.
Nesim Yalvarıcı
YORUMLAR