Semitizm; (Yahudi seviciliği) bütün Dünya dillerinde Yahudi sever, Yahudi sempatizanı (yakınlıkduyar) Yahudi taraftarlığı, Yahudi Nasyon...
Semitizm; (Yahudi
seviciliği) bütün Dünya dillerinde Yahudi sever, Yahudi sempatizanı
(yakınlıkduyar) Yahudi taraftarlığı, Yahudi Nasyonalizmi anlamına gelmektedir.
İbrani oğulları, İsrail
oğulları veya Musevileri olarak ta ifade edilirler. Yeryüzünde en fazla “itilip
kakılmış” bir topluluğun temsilcileridirler. Toplam nüfusları, yaklaşık on dört
milyondur. Nüfusun yarısı bu günkü İsrail’de yaşamaktadırlar. Geri kalanlar ise
dünyanın her yerinde ve her pozisyonunda, bizzat görülmezler ise etkilerini
görmek mümkündür.
Dünyadaki her gelişmenin
merkezinde, müdahil güç ve düşüncededirler. Sosyal, kültürel, askeri, eğitim,
zirai ve sınai yapılanmaların öncülüğü onlardadır.
12. asırdan sonra, bilimsel
gelişmelerin ve keşiflerin etkileri, kabul edilir bir realitedir. Aslında,
İbrani kültürünü bilmeden, dünyadaki diğer kültürler hakkında sağlıklı bilgi
edinmek hemen hemen mümkün değildir. Zira İbrani oğulları kadim bir kültür
birikimine sahiptirler ve kayıt altında tutmaktadırlar.
Semitizmin ortaya çıkışı, antisemitizm bağlamında da daha net anlaşılır. Adolf Hitler ve Nazi Almanyası döneminde yahudi karşıtlığı ve antisemitik politikalar yükselmiş, semitizm ise bu süreçten sonra Yahudi topluluklarını destekleme veya savunma hareketi olarak görünürlük kazanmıştır. Günümüzde ise Semitizm çoğunlukla İsrail ve Yahudilerin haklarını destekleme bağlamında tartışılmaktadır. Ancak Adolf
Hitlerinde Yahudi kökenli olması iddiası, Yahudilerin Filistin’e
gönderilebilmek üzere tasarlandığı fikri ortaya konulmuştur. Sahip oldukları
konforu bırakıp Filistin’in ağır şartlarına rıza gösterebilmeleri, ikinci dünya
harbinin oluşmasını zorunlu hale getirildiğini, belki, dün hayali bir kurgu
düşünce olduğu gibi kabul görmesine rağmen, bu gün akla yakınlığı hakkında
düşünenlerin sayısı oldukça fazladır.
Semitizm ve Antisemitizm Arasında Fark
Antisemitizm, Yahudi milletine karşı düşmanlık, nefret, önyargı veya ayrımcılık olarak tanımlanır .
Bu iki kavram, tarih boyunca birbirinin karşıtı olarak kullanılmıştır; birisi destek ve sempatiyi, diğeri ise nefret ve ayrımcılığı ifade eder.
Güncel Kullanımı
İnsanlık tarihi
boyunca, Yahudi karşıtlığını anlamak için, konuyu izah etmek gerekir. Mısır
sürgünü, Romalıların sürgünü, ispanya sürgünü, Nazi Almanya’sının sürgünü,
Yahudi karşıtlığı veya “Antisemitizm” düşüncesi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu soru, antisemitizmin (Yahudi karşıtlığının)
Aşağıdaki açıklamalar hiçbir biçimde Yahudi karşıtlığını meşrulaştırmak
adına değil; aksine, bu düşmanlığın nasıl ve neden üretildiğini anlamayı
hedefler.
Temel
sebepler nelerdir?
Dini Nedenler Antik Çağ - Orta Çağ
Hristiyanlığı: Yahudiler,
Hz. İsa’yı peygamber olarak kabul etmedikleri için “Tanrı’yı reddeden topluluk”
olarak görülmüş, hatta “İsa’nın ölümünden sorumlu tutulmuşlardır. ”Bu
yaklaşım yüzyıllarca kilise öğretisi içinde yayılmış ve halk nezdinde
düşmanlığa dönüşmüştür.
İslam dünyasında bu düzeyde teolojik (dini) düşmanlık
olmamakla birlikte, dönemsel siyasi gerilimlerle olmuştur.
Azınlık Olma ve “Öteki” Algısı; Yahudiler, tarih boyunca: Farklı
dini ritüellere sahip, Kendi iç evliliklerini ve kültürlerini koruyan,
Diaspora halinde yaşayan bir topluluk olmuştur. Bu durum onları çoğu
toplumda “kapalı”, “yabancı”, “asimile olmayan” bir grup olarak
göstermiştir. Toplumsal krizlerde günah keçisi olarak hedef alınmaları
kolaylaşmıştır.
Ekonomik Nedenler ve Mitler: Orta Çağ Avrupa’sında: Hristiyanlara
faizle borç verme yasakken, Yahudiler bu alanda faaliyet
gösterebilmiştir. Müslümanlıkta da faiz kesin naslarla haram kılınmıştır. Bu
durum: Yahudilerin “para, bankerlik ve servetle özdeşleştirilmesine”, “Yahudiler
zengindir, sömürücüdür” gibi genellemelerin oluşmasına yol açmıştır. Oysa
bu, yapısal zorlamaların sonucu olup çoğu Yahudi yoksuldu.
Siyasi İktidar Mücadeleleri: Zayıf yönetimler, kriz dönemlerinde:
Salgınlar (veba), Ekonomik çöküşler, Yenilgiler gibi sorunların
sorumluluğunu Yahudilere yüklemiştir.
Pogromlar, yani; (Pogrom veyahut kıyım,
dinsel, etnik veya siyasi nedenlerle bir gruba karşı yapılan
şiddet hareketleridir. Bu şiddet hareketleri genellikle evleri, iş yerlerini
veya ibadet yerlerini tahrip etmek, insanları dövmek, yaralamak, tecavüz etmek
veya öldürmekten oluşur. Bu deyim ilk olarak tarihin çeşitli dönemlerinde
Yahudilere karşı yapılan şiddet hareketlerini tanımlamak için
kullanılmış, sonra da anlamı diğer gruplara karşı yapılan benzer şiddet
olaylarını kapsayacak şekilde genişletilmiştir.
Pogrom
kelimesinin aslı Rusçadır. (погром), fakat Rusçadaki anlamı
daha geneldir. Rusçada her türlü toplu şiddet olaylarına pogrom denir.
Kelime büyük ihtimalle bir Yahudi dili olan Yidis yoluyla Batı
dillerine ve Türkçeye girmiştir.)
ve sürgünler çoğu zaman devlet eliyle veya devlet
göz yummasıyla gerçekleşmiştir.
Milliyetçilik ve Irkçı İdeolojiler;19.yüzyılda: Din temelli Yahudi
karşıtlığı yerini ırk temelli antisemitizme bırakmıştır.
Yahudiler artık,“Yanlış dine mensup” değil, “Tehlikeli
bir ırk” olarak tanımlanmıştır. Bu anlayış, Nazi ideolojisinin
temelini oluşturmuş ve Holokost’a yol açmıştır. Holokost; yunanca bir
terim olup, tamamen yakarak yok etmek anlamına gelir. 2. Dünya harbinde
Almanların Yahudileri, sağlıklı bulmadıkları vatandaşları ve romanları
(Çingene) yok etmesi uygulaması için kullanılır. En canlı örneği, Gazze’deki
uygulama ile anlaşılabilir.
Komplo Teorileri; “Dünyayı Yahudiler yönetiyor”, “Medya,
finans, siyaset onların elinde”
“Savaşları ve krizleri onlar çıkarıyor”. Bu iddialar: Somut
kanıta dayanmaz, Toplumsal korkuları yönlendirmek için kullanılır, Antisemitizmin
günümüzde de canlı kalmasının başlıca nedenidir. İngilizleri tanımadan bu
kararın verilmesi, biraz zayıf kalır.
İsrail Politikalarının Genellenmesi;
İsrail
devletinin politikaları: Tüm Yahudilere mal edilmekte, Bu da siyasal
eleştirinin etnik/dini nefrete dönüşmesine neden olmaktadır.
İsrail’i eleştirmek Yahudi karşıtlığı, ancak bu ayrım çoğu zaman bilinçli
olarak silikleştirilir.
Yahudi karşıtlığı: Dini yanlış okumalar, Azınlık
korkusu, Ekonomik kıskançlık, Siyasi manipülasyon, Irkçı
ideolojiler Komplo düşüncesi gibi unsurların yüzyıllar boyunca
üst üste binmesiyle oluşmuş tarihsel bir olgudur.
Gelinen noktada, antisemitizm için iddia edilenler,
Filistin ve Gazze’de uyguladıkları ile karşılaştırdığımızda, iletişimin dünyayı
avuçlarımız içinde bize gösterdiği gelişmeler bakıldığında doğruluğunu ispat
etmektedir.
Şöyle düşünebiliriz; tarihi şartlar oluşması halinde,
İsrail devletini kim bu gün yaşadıkları coğrafyalarda tutabilir ki…
Semitik anlayışın, İsrail’in ve İbrani oğullarının;
Basın ve medya yoluyla meşruiyetlerini ve haklılıklarını dile getiriyor
olmalarının gerisinde, “Semitik hâkimiyet” ideali var. Bu ideal üçayaklıdır.
İlki, Filistin’de tam hâkimiyet sağlamış İsrail devleti, ikincisi; Kenan
bölgesine tam hâkim bir İsrail devleti üçüncü aşama ise tevratta bahsedilen ve
insanlığın; İbrani oğullarına hizet etmek misyonunu sağlayacak “Arz-ı mevuttur”.
Arzı mevut, zannedildiği gibi, Dicle ve Fırat arasındaki hâkimiyet olmayıp,
dünya hâkimiyetidir.
Nesim Yalvarıcı
YORUMLAR