Bu konu, Türkiye’de hem hukuken hem de siyaseten son derece hassas olduğu için, kişiler veya partiler hakkında kanıtlanmamış, yargı kar...
Bu konu, Türkiye’de hem hukuken hem de siyaseten
son derece hassas olduğu için, kişiler veya partiler hakkında
kanıtlanmamış, yargı kararıyla sabit olmayan hiçbir suç isnadı yapılamaz.
Ancak resmî belgelerde “FETÖ’nün siyasi ayağı” tartışmasının nasıl ele
alındığını, devlet kurumlarının bu konuda ne söylediğini ve araştırmaların
hangi çerçevede yürüdüğünü objektif biçimde ele almalıyız.
Meseleyi resmi ve akademik çerçeveden baktığımızda;
resmi tanımlamada, Türkiye’de “FETÖ/PDY” (Fethullahçı Terör Örgütü / Paralel
Devlet Yapılanması) 2016’da MGK kararıyla terör örgütü ilan edilmiştir.
Örgütün; Emniyet, Yargı, TSK, Eğitim, İş dünyası gibi çeşitli alanlarda
yapılanması bulunduğu yargı kararlarında ve resmî raporlarda
belirtilmektedir.
Ancak “siyasi ayağın kimlerden oluştuğu” konusunda
yargı tarafından kesinleşmiş, isimlendirilmiş bir liste bulunmamaktadır.
TBMM ve
devlet Kurumlarının yaklaşımı, TBMM Darbe Girişimini Araştırma Komisyonu (2016)
Komisyon raporunda: FETÖ’nün devlet içinde
örgütlendiği, Bürokrasiye sızdığı, Siyasi süreçleri etkilemeye çalıştığı belirtilmiştir.
Fakat raporda belli parti veya siyasetçi ismi
“siyasi ayak” olarak tanımlanmamıştır.
Yargı süreçleri; Siyasi alanda, Bazı eski
milletvekilleri, Belediye başkanları, Parti yöneticileri, Danışmanlar hakkında tekil
soruşturmalar açılmıştır.
Ancak tüm siyaset mekanizmasını kapsayan “örgütün siyasi yapılanması” davası
veya resmî kategori bulunmamaktadır.
Siyasi ayak ne anlama geliyor? Bilimsel literatürde “bir
terör örgütünün siyasi ayağı” şu anlamlara gelir; Örgüte yakın
sivil-toplumsal yapılar(STK’lar, medya organları, dernekler),Örgütün
karar merkezine yakın siyasal etkilenme kanalları (Lobicilik, propaganda,
bürokrasi bağlantıları) Örgüte menfaat sağlayan siyasi destekleyiciler (Kasıtlı
veya kasıtsız)
Örgütün devleti manipüle etmek için kullandığı siyasi
stratejiler; Seçim
dönemlerinde hileli yönlendirme(manipülasyon), Bürokratik kadrolaşmaya siyasi
zemin oluşturma, Yasama süreçlerini etkileme çabaları… Bu tahlil, çerçeve
tahlil olup kişilerle alakalı değildir.
Siyasi ayağın açığa çıkmasında, neden tartışma var? Türkiye’de
kamuoyundaki tartışmaların temel nedenleri, Devlet içine sızmanın uzun yıllar
sürmesi.
2000’li yıllar boyunca örgüt; Emniyet, Yargı, Mülkiye,
Eğitim gibi kurumlarda güç kazanmıştır.
Bu da siyasi mekanizmalarla kesişimi tartışmalı hale getirmiştir. Soruşturmanın
çoğunun bürokrasi merkezli olması, operasyonların büyük bölümü; TSK, Emniyet, Yargı,
üzerine yoğunlaşmış; siyaset kurumu hakkında geniş kapsamlı bir dava süreci
işletilmemiştir. Siyasi ayağı belirlemenin hukuki zorluğu; Bir kişinin
“örgütün siyasi ayağı” olarak tanımlanması için, Örgüt yöneticileriyle organik
bağ, Bilinçli destek, Talimat ilişkisi gibi ağır ve somut kanıtlar
gerekir.Bu nedenle yargı makamları çok ihtiyatlı davranmaktadır.
Objektif bir değerlendirmeyle neticeye ulaşmak için bazı
hususları görmekte yarar vardır. Türkiye’de FETÖ’nün devlet içi bürokratik
yapılanması büyük ölçüde ortaya çıkarılmıştır. Siyasi ayağa dair,
partiler veya siyasetçiler açısından yargı tarafından kesinleşmiş bir
tanımlama yoktur. Kamuoyundaki “neden siyasi ayak yok?” tartışması hukuki
ispat güçlüğü ve soruşturmaların odaklandığı kurumlarla ilgilidir.
Nesim Yalvarıcı
YORUMLAR